علامهء حلّى در قواعد الأحكام فرموده : أمّا ولد الزنا : فلا يرثه أبواه و لا من يتقرّب بهما ، و كذا هو لا يرثهم ، و إنّما يرثه الزوجان و أولاده . « 1 » علامهء اردبيلى در شرح آن مىنويسد : در شرع مقدس ثابت شده كه با زنا نسب ثابت نمىشود ، به جهت اين قول پيامبر صلّى اللّه عليه و آله كه عامه و خاصه آن را روايت كرده‌اند : « الولد للفراش و للعاهر الحجر . » پس ، اين بچّه ، پدر و مادر شرعى ندارد اگر زنا از ناحيهء هر دو باشد . « 2 » بلى علامهء شيخ عبد الله مامقانى ( 1353 ه . ق ) مىنويسد : مشهور اين است كه مادر نيز از ولد الزنا ارث نمىبرد ، ولى قول قبلى مبنى بر اين بود كه از يكديگر ارث مىبرند ، و اين سخن بعيد نيست . « 3 » ( اين قول از سيد مرتضى بود ) فاضل آبى فرموده است كه دليل او روايت ذيل است : محمد بن الحسن الصفّار ، عن الحسن بن موسى بن الخشّاب ، عن غياث بن كلّوب ، عن إسحاق بن عمّار ، عن جعفر ، عن أبيه عليهما السّلام ، أنّ عليّا عليه السّلام ، كان يقول : ولد الزنا و ابن الملاعنة ترثه أمّه و أخواله و إخوته لأمّه أو عصبتها ؛ « 4 » حضرت على عليه السّلام فرمود : مادر ولد الزنا و فرزند ملاعنه از او ارث مىبرد و هم‌چنين دايى او و برادران مادرى و به‌طور كلّى خويشان مادرى . ولى شيخ اين روايت را حمل بر اين نكته كرده كه راوى از امام عليه السّلام « ولد الملاعنه » شنيده ، امّا « ولد الزنا » را خودش افزوده است . « 5 » فاضل آبى مىگويد كه اين وجه درست نيست ، زيرا اين‌گونه توجيه كردن‌ها موجب شك در تمام روايت‌ها مىشود ، و ارتكاب آن جايز نيست . بنابراين ، وجه اوّل درست است كه مطلقا توارث بين ولد الزنا و پدر و مادر او ثابت نمىشود . جواب از روايت صفار هم اين است كه

--> ( 1 ) . عوالى اللئالى ، ج 1 ، ص 132 . ( 2 ) . مجمع الفائدة و البرهان ، ج 11 ، ص 519 . ( 3 ) . مناهج المتقين ، ص 470 . ( 4 ) . وسائل الشيعه ، ج 17 ، ص 569 . ( 5 ) . تهذيب الأحكام ، ج 9 ، ص 345 ؛ الاستبصار ، ج 4 ، ص 184 .